
Moris pe pas par enn grav moman ek nou dan enn lakwraze sime. Swa nou kontinn drwat ek nou fons dan miray avek politik ‘biberonn’ loligarsi ekonomik o detriman de popilasion Moris. Swa nou vir a gos avek enn politik ki adres linegalite sosial ek lekar grandisan ant ris ek pov ek amors bann sanzman striktirel ki pou permet fer fas a bann kriz pli sever divan.
Mezir anonse par Pravin Jugnauth lor mekanism sipoze kontrol pri demontre ki Leta pe realize a ki pwin fardo kou de lavi pe poz lor Morisien de klas travayer ek klas mwayenn. Me mezir anons pa ditou aproprie.
Mem si ena boukou fakter internasional ki pe fer pri bann danre monte ena ousi boukou fakter inter ousi.
Rezistans ek Alternativ pran not de sa bann fakter internasional kouma ggmantasion pri matier premier dan lemond ; Kriz Covid ; bes dolar ; problem lie a prodiksion mondial sirtou akoz deregleman klimatik ; zeo politik avek lager komersial ant Lasinn ek Leta Ini. Sa kriz a linternasional reperkit lor Moris de par nou depandans a linportasion de bann danre de baz. Nou pou adre sa pwin la plitar.
Rezistans ek Alternativ osi pran not de bann fakter intern a Moris ki depi lontan inn soulinie ansam ek bann alie. Parmi sa bann fakter interna la nou not :
Move planifikasion ek oriantasion lekonomi.
Depi avan lakriz kot Moris so depandans lor inportasion bann danre de baz tro eleve. ReA inn touletan denons enn politik ki oriante ver lavant fonsie/imobilie/ betonaz later agrikol ek lavant de resours lamer a tou sort kalite gro pwisans versis enn politik nasional de ranforsisman souverennte alimanter ek korperasion rezional. Sa politik la ankor plis neseser avek deregleman klimatik.
Sitiasion monopol lor inportasion ki rapor World Bank limem inn denonse dan so rapor an avril 2021 lor Moris. Dan sa rapor la li finn mansione ki linportasion konsantre ek viol prinsip sistem kapitalis lor konpetision. Rapor la inn fer mansion ki an 2019 – 57% de linportasion dan Moris konsantre dan lame enn ti ponie. Sa ti ponie la nou dan ReA apel zot kartel inportasion.
Pourisman de bann institision Leta kouma STC ki finn akapare par enn klik o pouvwar ek ki nepli azir kouma enn organis ki travay pou lintere lepep dan notaman inportasion bann danre de baz.
Bann mezir inaproprie
Kriz pri dan Moris li extreman danzere ek pe pous a lapovrisman boukou fami – nou riske fer fas a enn deprim ek prekarite ki nou pa finn kone depi plis ki 40 an dan Moris. Li irzan ki Govt. Pran bann mezir pou invers sa sitiasion la si nou pa anvi ki gagn enn explozion sosial san presedan dan Moris. Morisien inn plin. Morisien inn perdi konfians dan bann institision. Morisin an koler avek fason inilateral ki gouvernman Pravind Jugnauth azir ek pran desizion.
Premier mezir ki Pravin Jugnauth bizin pran se reget so kopi. Lalis ki Leta pe sirkile pou anons swa dizan sibsid pa bon. Ena bann mismatch ant realite ek bann pri ki li pe afise. Sa tablo la donn nou enn lide de sa mismatch la ek les panse ki tou sa swa dizan mekanism sibsid la se zis enn larnak. Se enn tablo konparatif de detrwa lezanp pri pran lor 8 komodite de baz depi 3 sipermarse. A note ki se bann pri afise deza pou mwa zilyet. Enn kestion poze kan get sa tablo la eski pa finn glonfle bann pri artifisielman bann pri pou asir ki marz profi kartel inportasion res parey ou ogmante.
| Item | Lolo | Winners | Super U | Govt indicative | Govt proposal |
| Lait Anchor FCMP – 1kg | 208.50 | 224.20 | 224.20 | 206.50 | |
| Flora marg. Reg.light 500g | 79.95 | 106 | 106 | 96 | |
| Rajah oil 1 lt pouch | 57.25 | 67.85 | 67.85 | 53 | |
| Fish can Kingfisher 425g | 39.95 | 49 | 49 | 47 | |
| Craft Cheese 250g | 78.80 | 77.95 | 78.75 | 84 | 79 |
| Lentil Noire Alpa 500g | 20.30 | 29 | 24 | ||
| Dholl petit pois Orient 500g | 19.95 | 14.50 | 16.95 | 11.95 | |
| Twin Cow milk 1kg | 192.95 | 209.95 | 194.95 |
Demann imedia ek irzan
Premie met dirzans enn komite elarzi konpoze de bann eli parlmanter, bann ofisie minister komers avek sosiete sivil (lasosiasion konsomater, sindika, sitwayin etc…) pou reget bann pri ek fer bann rekomandasion an irzans.
Deziem fodre ki bann pri ki Leta prekonize pou lavant li fixe. Fodre pa ena okenn anbigite lorla. Si Leta pe donn sibsid li bizin ki bann pri fixe ek non ‘propoze‘ ou ‘rekomande‘. Osi fodre ki bann pri de bann lartik sibsidie ek fixe par Leta afise klerman dan bann pwin de vant. Bizin ena pou akonpagn sa mezir la enn hotline ki afise de fason kler de sort a seki konsomater kapav denons tou abi de lapar bann revander.
Twraziem Rezistans ek Alternativ denons direksion ki gouvernman Pravind Jugnauth inn pran depi konfinnman 2020. Enn direksion pou asir profi a bann pli ris a traver dilapidasion fon piblik atraver MIC ou met lame dan pos popilasion a traver tax indirek. ReA pe dimann ki Leta adopte enn politik pou taxe bann pli ris a traver enn tax lor fortinn. Dan sa kriz la fardo pe porte sirtou par laklas travayer ek de pli an pli laklas mwayenn. Fodre ki bann ris met lame dan pos si nou pa anvi asiste a enn monte violans ki kitfwa zame pa finn trouve dan sa pei la. Sa inpo lor fortinn la bizin viz pou alez fardo sosial bann pli vilnerab.
Food Solidarity Voucher
Dan sa perspektiv la ReA pe demann ki met an plas de fason imedia enn Food Solidarity Voucher de enn valer Rs 2500 tou le mwa ziska desam pou bann dimoun ki gagn enn reveni ziska Rs10,500. Sa Food Solidarity Voucher la pou enn mwayin pou ed sa bann dimounn avek enn reveni modes avek flanbe pri. ReA pe osi dimande a seki sa Food Solidarity Voucher la finanse a traver sa tax lor fortinn la. Li or de kestion ki se larzan piblik ki pou servi pou alez fardo lepep ou ankor pou sibvansionn marz profi de kartel inportasion. Covid inn demontre ki solidarite amenn boukou rezilians ek sa Food Solidarity Voucher la ek sa tax lor fortinn li al dan sans solidarite pou ki bann pli fortine fer zot par ek pou ki bann pli vilnerab pa baskil dan prekarite
Vizion longterm
Kriz pri pou kontinn ogmante parski bann konzonktir internasional pou persiste. Se pou sa ki bizin ena bann mezir lonterm. Se pa par mintien de depandans a linportasion ki lepep Moris pou sorti dan sa kriz la. Se pou sa ki Rezistans ek Alternativ pe dimann a seki Leta angaz li dan enn National Food Sovereignty Campaign.
Sa kanpagn la bizin viz a ranforsi kapasite piblik kouma Marketing Board pou stokaz pli inportan de bann danre alimanter. Pou osi ver transformasion ek konservasion sa bann danre alimanter la ek sekiriz prodiksion agrikol.
Sa kanpagn la bizin viz a met disponib later a bann morisien pou plante. Donn kapasite bann local authority pou rekizisionn bann later abandone dan bann kartie pou ankouraz zardin kominoter pou bann seki pa kapav fer backyard gardening. Sa kanpagn la bizin viz a edik dimounn a traver MBC notaman lor kouma plante ek bann metod sinp ek aksesib pou fer transformasion ek konservasion.
Sa kanpagn la bizin viz a a freeze tou proze Smart Cities ek adopte enn lot lapros lor later agrikol ki pe fer plas a betonaz sou PDS ou Smart Cities.
Sa kanpagn la bizin viz a aret lakor de pes avek bann pei ki pratik lapes indistriel ek ranforsi sekter lapes lokal ek korperasion rezional dan domenn lapes pou sovgard bann resours maritim pou zenerasion fitir ek asir manze pou lepep Moris ek Losean Indien.
Stefan Gua